Kroniek van het jaar 1884
| GA Veghel, inv. nr.
26, fol. 4v. |
|
Het raadslid Van der
Linden vestigde er op 7 januari 1884 de
aandacht op dat al 15 maanden geen
aanslagbiljetten voor schoolgeld zijn
uitgereikt aan de school in Zijtaart. Als
het schoolgeld geregeld, elke drie
maanden, wordt ingevorderd kan iedereen
goed betalen, terwijl dit in veel
gevallen moeilijk wordt als men voor een
heel jaar tegelijk moet betalen. De
burgemeester beloofde dit te onderzoeken.
|
| PA Zijtaart,
parochiememoriaal. |
|
Op 16 januari 1884
werd in de parochie Zijtaart het
broederschap van de H. Franciscus
Xaverius opgericht.
|
| PA Zijtaart,
parochiememoriaal. |
|
De assistent van
pastoor Clercxs, priester Martinus
Sloots, vertrok rond Pasen 1884 naar
Berchem bij Oss, waar hij kapelaan werd.
Zijn opvolger was Joannes Timmers,
geboren te Boekel.
|
| PA Zijtaart,
parochiememoriaal. |
|
In 1884 werd voor de
kerk een zwart antipendium en en zwart
bekleedsel voor het Tabernakel bij
uitvaarten aangeschaft. Ook werd er een
hek van geslagen ijzer voor het kerkhof
en langs de pastorie geplaatst.
|
| Willem
van Stiphout, Uit ’n dagboek van een verhuizer
(Oirschot, oktober 1984) 12-13. |
|
Willem
van Stiphout (geboren in 1919) hoorde het
volgende verhaal toen hij 6 jaar oud was, van
zijn grootmoeder Barbera van Eerdt. Het moet zich rond
1884 afgespeeld hebben: Op het begin van de heide naar
Lieshout woonde een heks. Die had een
kroeg en als je niet aanleggen wilde, gebeurde er
wat met je verder in de heide. Barbera vertelde dat ze
er een keer met haar ouders langs kwam. Barbera´s
vader Gerard
van Eerdt dacht er niet aan om daar aan te leggen,
want wat zou er gebeuren? Niets! Hij kwam nooit in een
kroeg en waarom zou hij nu van schrik daar aan gaan
leggen. Nee, doorvaren zouden ze! Alleen Barbera keek
met angstige ogen of ier iets te zien was bij die
kroeg. Ze waren nauwelijks voorbij, of er kwam een
lange magere roodharige vrouw voor de perkamente
ongeverfde raam. Toen ging een knarsende deur open en
uit de wijd geopende mond, waarboven een grote neus,
kwam een krijsend geluid: “Dat zal je
berouwen.” Allen keken recht vooruit, behalve
Barbera, die trok het zich aan, die had er teveel van
gehoord. Ze mocht er niet over praten, door de anderen
werd er mee gespot. Ver in de heide gebeurde het: het
wiel liep van de kar. Barbera viel in het mulle zand,
het paard kon maar net de kar staande houden, een paar
vuisten kwamen omhoog, er werd hard gepraat, maar er
moest hard gewerkt worden, om weer verder te komen.
|
BHIC, KR Veghel,
toegangsnr. 42, arch. nr. 24, foto 2763.
|
|
Egidius van Lith, 82 jaar,
landbouwer en winkelier wonende te
Zijtaart werd op op 23 juni 1884 bekeurd
omdat zijn hond voor de hondenkar geen
muilkorf aan had. Hij kreeg een boete
van één gulden.
|
| GA Veghel, inv. nr.
26, fol. 17 en 17v, |
|
Op 1 augustus 1884
werd de Zijtaartse hoofdonderwijzer Jan
Peter Niesen overgeplaatst naar de school
in de kom van Veghel, waar hij een
jaarwedde kreeg van f 900. Een maand
later waren er nog geen sollicitanten op
deze vacataure, zodat men de jaarwedde
verhoogde van f 750 naar f 800.
|
| GA Veghel, inv. nr.
26, fol. 17v en 20. |
|
Op 2 september 1884
vertrok ook onderwijzer Antonius
Raaijmakers vanwege benoeming elders. Op
14 oktober 1884 werd Theodorus Godefridus
Thijssen als zijn opvolger benoemd.
|
| GA Veghel, inv. nr.
26, fol. 22v. |
|
Op 30 oktober 1884
droeg de schoolopziener Adrianus van de
Ven, geboren te Sint-Oedenrode en wonende
te Beek en Donk, voor als
hoofdonderwijzer te Zijtaart. Hij werd
door de gemeenteraad op 5 november 1884
met algemene stemmen benoemd. Volgens een
van zijn oud-leerlingen, Karel van Eert,
was hij een paar dagen eerder al
feestelijk ingehaald op Zijtaart. Meester
van de Ven zou zijn hele loopbaan aan de
Zijtaartse school blijven werken. Er werd
in Zijtaart in 1967 een straat naar hem
genoemd.
|
| Karel van Eert,
'Oude Herinneringen', in Brabants
Dagblad d.d. 1961. |
|
Karel van Eert
schreef in 1961: Ik ben op 19 augustus
1877 in Zijtaart geboren (..). Toen ik 6
jaar oud was ging ik naar de oude school waarin twee klassen
waren voor meisjes en jongens. In mijn
klas was toen onderwijzer Antoon
Raaijmakers, een zoon van Tienus
Raaijmakers, de Klaverboer noemde men hem
toen. In de andere klas was Hein van
Zutphen onderwijzer, die toen nog bij
zijn ouders in Zondveld woonde. Ik
herinner mij nog dat ik als kleine jongen
op 3 november 1884 met ons heel
schoolpersoneel, meisjes en jongens met
vlaggetjes gewapend een nieuwe meester
gingen afhalen bij de herberg van Hanneske
van Lith op Zondveld, deze
was daar gezeten op een boerenhuifkar met
zijn ouders gearriveerd, waar wij toen
hoorde dat het een hoofdonderwijzer was,
welke van Beek en Donk kwam, en zijn naam
Adrianus van de Ven was. Daar de
Zondveldse dijk een barre zandstraat was,
geleek het wel of er een kudde schapen
liep, een en al stof met al die
schoolkinderen toen wij daar met de
meester overkwamen. Van Zondvelds herberg
tot aan de kruisweg die naar het Hool in
Keldonk en naar de Hogen Biezen loopt was
het nog aan weerszijden van de
Zondveldseweg puur heide, waar wij 's
winters gingen schaatsen. Soms lang aan
een stuk was daar ijs. Soms met die lange
winters van vroeger wel maandenlang.
Meester Van de Ven scheen een goede
leerkracht te zijn, want al gauw ging de
meester les geven bij de Eerwaarde
Zusters te Veghel. Ook kwamen twee
zoontjes van Frans Manders, de
graanhandelaar, bij meester Van de Ven op
Zijtaart les halen. Alex en Harrie (meen
ik) kwamen gewoonlijk uit Veghel te
paard. Tot mijn twaalfde jaar ben ik bij
meester van de Ven naar school gegaan.
Toen moest ik mee naar de molen, doch
later heb ik nog veel omgang met hem
gehad tot mijn dertigste jaar. Toen ben
ik naar Dinther gegaan.'
Antoon Raaijmakers stond van 8 mei 1882
tot 2 september 1884 aan de Zijtaartse
school. Volgens Karel van Eert stond Hein
van Zutphen in de andere klas. In die
jaren was er naast de hoofdonderwijzer
steeds één andere onderwijzer, niet
twee. Was Hein een kwekeling? Het kan ook
zijn dat Karel zich vergiste. Er was wel
een Hein van Zutphen onderwijzer in
Zijtaart van 22 december 1893 tot 16
november 1895.
|
|
BHIC toegang 7698, inv. nr. 2358/2394. |
|
Hoofd der school in Zijtaart: Christianus van de Ven,
geboren 25-1-1856 te Sint Oedenrode, haalde hoofdakte te
Breda op 16 augustus 1884, benoemd op 5 november 1884.
Vorige betrekking te Sint-Oedenrode van 5 november 1875
tot 20 februari 1877 en te Beek en Donk van 22 februari
1877 tot 1 november 1884. Vrije woning met tuin.
|
|